Schrijven in groep 7 en 8

Pennenstreken traint het schrijven tot en met groep 8

Niet alle scholen bieden schrijfonderwijs aan tot en met groep 8. De gedachte daarachter is dat wie eenmaal kan schrijven, het schrijven niet meer verleert. En inderdaad: schrijven verleren gebeurt niet zomaar. Maar zó schrijven dat het leesbaar is én je werkgeheugen niet onnodig belast, is wat anders. Dat leer je alleen als je het schrijven blijft trainen. Daarom biedt Pennenstreken schrijflessen tot en met groep 8.

De feiten op een rij:
Pennenstreken in de bovenbouw (pdf) 

Zelfstandig werken

Pennenstreken biedt in groep 7 en 8 een compact programma. Gedurende het jaar geeft u 32 schrijflessen: 1 les per week. Al met 15 minuten schrijfonderwijs per week houdt u de schrijfvaardigheid op peil en geeft u leerlingen een goed geautomatiseerd en leesbaar handschrift mee naar de middelbare school. De leerlingen werken grotendeels zelfstandig in één schrijfboek per jaar. Het aantal instructiemomenten bepaalt u naar wens op 1x per week, 1x per twee of 1x per vier weken.

Het nut van leesbaar schrijven

De schrijflessen in groep 7 en 8 zijn gericht op het ‘nut van een leesbaar handschrift’, ook in deze digitale tijd. Via de schrijfoefeningen worden de leerlingen concreet voorbereid op hun overstap naar de middelbare school. Ze ervaren bijvoorbeeld hoe het schrijven helpt om Engelse woordjes te leren of wat het verschil tussen hoofd- en kleine letters voor gevolgen heeft in het Duits.

De ene week oefenen ze het concept ‘schrijven voor een ander’ (waar een leesbaar handschrift helpt bij het maken van toetsen en SO’s). De andere week oefenen ze het ‘schrijven voor jezelf’ (waar een leesbaar handschrift helpt bij het teruglezen van zelfgeschreven aantekeningen of leren van woordjes in een vreemde taal).

Eigenaar van je handschrift

In groep 7 en 8 geeft Pennenstreken leerlingen tools mee om hun handschrift blijvend te monitoren. In de voorgaande groepen hebben ze al ervaring opgedaan met het beoordelen van hun handschrift. Daar keken ze aan de hand van een concrete opdracht terug op hun schrijfwerk en gaven ze aan waar ze – bijvoorbeeld - tevreden over waren.

De leerlingen kunnen individueel en naar eigen inzicht werken aan een leesbaar handschrift. Pennenstreken geeft ze daarvoor zes kijkpunten mee:
• Lussen en stokken
• Hoofdletters en kleine letters
• Dichte en open letters
• Letters bij elkaar
• Op de schrijflijn
• Regelmaat

Deze kijkpunten kunnen individueel of klassikaal meegegeven worden. En bepaald worden op basis van tussentijdse toetsen of de digitale kijkpuntenkiezer in de Leerkrachtassistent.

Schrijftempo verhogen

Via maandelijkse tempolessen besteedt Pennenstreken in groep 7 en 8 aandacht aan het (nog meer) op tempo schrijven. Want ook dat blijft belangrijk, nu en later. In de tempolessen trainen leerlingen hun vaardigheid om snel en leesbaar te schrijven. De resultaten leggen ze zelf vast: onderaan de betreffende tempoles en achter in de grafiek in het schrijfboek. Pennenstreken daagt iedere leerling uit de eigen scores te verbeteren.

Koppeling met andere vakken

Ook in groep 7 en 8 koppelt Pennenstreken het schrijven met andere vakken. Net zoals in voorgaande jaren komt de leerlijn spelling voor de laatste twee jaren van het basisonderwijs in de schrijfboeken terug. Op deze manier ondersteunt het leren schrijven het leren spellen. Pennenstreken maakt in de schrijflessen daarnaast een verbinding met de zaakvakken (topografie) en het vak taal.

Speciaal voor groep 7 en 8 is de voorbereiding op het voortgezet onderwijs. Leerlingen ervaren hoe het schrijven bijvoorbeeld helpt om Franse woordjes te leren. Ook ondervinden ze hoe belangrijk het is om leesbaar te schrijven tijdens toetsen, oefenen ze het maken van aantekeningen bij gesproken tekst, het schrijven van planningen en meer.

Snel naar blokschrift

Ervaring leert dat leerlingen in groep 7 en 8 experimenteren met hun handschrift. Voor wie wil overstappen van het verbonden schrift naar blokschrift, is er het schrijfboek ‘Snel naar blokschrift’. Dit boekje biedt leerlingen gerichte oefeningen voor een blijvend leesbaar en op tempo te schrijven blokschrift.

U kunt ‘Snel naar blokschrift’ individueel of klassikaal inzetten en doet dat bij voorkeur aan het begin van groep 7 of 8. Leerlingen kunnen daarna de rest van het jaar verder werken in het bij de groep behorende blokschriftschrijfboek. Uiteraard kunt u ‘Snel naar blokschrift’ ook gebruiken om leerlingen het blokschrift aan te leren naast het verbonden schrift.

Materialen

Dit zijn de materialen in groep 7 en 8:

Leerkracht
Leerling
Groep 7 Handleiding 7 Schrijfboek 7
in verbonden schrift of blokschrift
Leerkrachtassistent 7 Schrijfboek Snel naar blokschrift (optioneel)
Groep 8 Handleiding 8 Schrijfboek 8
in verbonden schrift of blokschrift
Leerkrachtassistent 8 Schrijfboek Snel naar blokschrift (optioneel)

Deel met anderen